Chính phủ Liên bang Úc đang thúc đẩy mạnh mẽ việc lưu trữ điện mặt trời mái nhà khi quyết định tăng ngân sách chương trình hỗ trợ lên gấp ba lần, đạt mức 7,2 tỷ AUD, nhằm khuyến khích các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ đầu tư hệ thống pin lưu trữ năng lượng.

Chương trình hỗ trợ pin lưu trữ điện mặt trời tăng mạnh

Ra mắt từ tháng 7/2025, Chương trình Pin lưu trữ Hộ gia đình Giá rẻ (CHBP) được thiết kế nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu cho các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại hộ gia đình và thúc đẩy triển khai lưu trữ sau công tơ.

Ban đầu chương trình có ngân sách 2,3 tỷ AUD (khoảng 1,63 tỷ USD). Tuy nhiên, do nhu cầu lắp đặt tăng mạnh trên toàn quốc, nguồn quỹ này có nguy cơ cạn kiệt sớm hơn dự kiến. Vì vậy, Chính phủ Liên bang Úc đã quyết định tăng ngân sách lên 7,2 tỷ AUD (khoảng 5,12 tỷ USD) để tiếp tục hỗ trợ người dân.

Chương trình hiện áp dụng cho hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ và các tổ chức cộng đồng, góp phần đưa công nghệ pin lưu trữ tại nhà từ một giải pháp nhỏ lẻ trở thành một thành phần quan trọng của hệ thống năng lượng quốc gia.

Hệ thống pin lưu trữ hộ gia đình bùng nổ trên toàn nước Úc

Theo phân tích của nhóm nghiên cứu tại Synapse Technologies, chỉ trong 6 tháng đầu triển khai CHBP, tổng công suất lưu trữ sau công tơ đã tăng từ gần như bằng 0 lên khoảng 500 – 1.500 MWh trên toàn bộ các bang vùng đất liền của Úc.

Trong đó, bang New South Wales ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh nhất khi công suất lưu trữ tăng gần gấp 8 lần. Xu hướng này được đánh giá tương tự giai đoạn bùng nổ điện mặt trời mái nhà tại Úc từ năm 2017 – 2023, khi số lượng hệ thống lắp đặt tăng từ 3 – 4 lần tại nhiều bang.

Pin lưu trữ hộ gia đình có thể đáp ứng phụ tải đỉnh

Các chuyên gia cũng nhận định rằng hệ thống pin lưu trữ hộ gia đình có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ lưới điện, đặc biệt vào các thời điểm nhu cầu điện cao vào buổi tối.

Theo các giả định kỹ thuật, nếu các hệ thống pin được sạc đầy, chúng có thể đáp ứng khoảng 4 – 8% phụ tải đỉnh tại các bang đất liền trong tháng 12 – thời điểm nhu cầu điện tăng cao.

Đáng chú ý, chỉ sau 6 tháng triển khai chương trình CHBP, mức đóng góp tiềm năng này đã vượt sản lượng của Nhà máy nhiệt điện than Vales Point và tiệm cận quy mô của Eraring, nhà máy nhiệt điện than lớn nhất tại Úc.

Riêng tại Nam Úc, pin lưu trữ hộ gia đình thậm chí có thể cung cấp tới 11% phụ tải đỉnh trong tháng 11 khi nhu cầu điện thấp hơn.

Thay đổi cấu trúc phụ tải của hệ thống điện

Sự phát triển nhanh của lưu trữ sau công tơ đang bắt đầu tái định hình cấu trúc phụ tải của thị trường điện Úc (NEM). Thay vì mô hình “đường cong con vịt” truyền thống, hệ thống điện có thể chuyển sang dạng hai đỉnh phụ tải.

Điều này xảy ra khi pin lưu trữ tại hộ gia đình giúp giảm nhu cầu điện vào đầu buổi tối, sau đó nhu cầu mới tăng trở lại khi các hệ thống pin dần xả hết năng lượng.

Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng lớn đến doanh thu của điện gió, cũng như tạo ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá điện cho các hệ thống pin lưu trữ quy mô lưới.

Lưu trữ phân tán trở thành xu hướng năng lượng mới

Trong bối cảnh bang New South Wales dự kiến đóng cửa nhiều nhà máy nhiệt điện than, các hệ thống lưu trữ điện sau công tơ được xem là một giải pháp quan trọng giúp bù đắp thiếu hụt nguồn cung.

Úc hiện đặt mục tiêu đạt 40 GWh lưu trữ phân tán vào năm 2030, điều này đồng nghĩa thị trường điện sẽ ngày càng phức tạp hơn và đòi hỏi các công cụ dự báo, lập kế hoạch vận hành hệ thống điện tiên tiến hơn