Malaysia thúc đẩy điện mặt trời mái nhà với chương trình Solar ATAP

Từ ngày 1/1/2026, Chính phủ Malaysia chính thức triển khai chương trình Solar ATAP nhằm thúc đẩy lắp đặt điện mặt trời mái nhà cho hộ gia đình, khu thương mại và công nghiệp.

Chính sách mới cho phép người dân bán lượng điện dư thừa lên lưới điện, góp phần tối ưu chi phí điện năng và thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo tại quốc gia này.

Solar ATAP được xây dựng để kế thừa Chương trình bù trừ điện năng (Net Energy Metering - NEM) trước đó, vốn đã kết thúc vào tháng 6/2025.

Khuyến khích hộ gia đình bán điện mặt trời lên lưới

Theo Cơ quan Phát triển Năng lượng Bền vững Malaysia (SEDA), Solar ATAP cho phép người dùng lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái phục vụ nhu cầu tự dùng và xuất lượng điện dư thừa lên lưới để khấu trừ điện năng tiêu thụ.

Chương trình đặt ra các hạn mức công suất cụ thể:

• Hộ gia đình: công suất hệ thống từ 5 – 15 kW
   
• Khách hàng thương mại và công nghiệp: tối đa 100% nhu cầu điện tối đa hoặc 1 MW
   

Cơ chế này giúp tận dụng tối đa diện tích mái nhà để phát triển nguồn điện sạch phân tán, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Hợp đồng Solar ATAP có thời hạn 10 năm

Theo quy định mới, khi tham gia chương trình Solar ATAP, hợp đồng sẽ có thời hạn 10 năm.

Trong thời gian này:

• Điện dư thừa từ hệ thống điện mặt trời có thể xuất lên lưới điện
   
• Lượng điện này sẽ được khấu trừ vào điện năng tiêu thụ
   

Sau khi kết thúc thời hạn hợp đồng, hệ thống điện mặt trời sẽ chuyển sang chế độ hoàn toàn tự dùng, và lượng điện dư thừa xuất lên lưới sẽ không còn được khấu trừ hoặc cộng dồn.

Phân bổ công suất theo nguyên tắc “đăng ký trước – phục vụ trước”

Malaysia áp dụng nguyên tắc “first-come-first-served” trong việc phân bổ công suất cho chương trình Solar ATAP.

Điều này có nghĩa là những người đăng ký sớm sẽ được ưu tiên cấp hạn mức công suất trước.

Chính phủ Malaysia sẽ quyết định thời điểm bắt đầu và kết thúc chương trình, tùy thuộc vào tiến độ triển khai cũng như mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo.

Nhiều hình thức đầu tư hệ thống điện mặt trời

Người dân và doanh nghiệp tham gia Solar ATAP có thể lựa chọn nhiều phương án đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà như:

• Mua đứt hệ thống bằng tiền mặt
   
• Vay cá nhân hoặc thanh toán bằng thẻ tín dụng
   
• Ký hợp đồng mua bán điện (PPA) với các nhà đầu tư điện mặt trời
   
• Thuê hệ thống điện mặt trời từ các đơn vị cung cấp
   

Các mô hình linh hoạt này giúp người dùng dễ dàng tiếp cận giải pháp điện mặt trời áp mái mà không cần vốn đầu tư ban đầu quá lớn.

Điều kiện tham gia chương trình Solar ATAP

Theo SEDA, để đăng ký Solar ATAP, người tham gia cần đáp ứng một số điều kiện:

• Là khách hàng đã đăng ký của Tenaga Nasional Berhad (TNB)
   
• Chưa từng tham gia các chương trình Self-Consumption (SelCo) hoặc NEM trước đó
   
• Thực hiện Nghiên cứu đánh giá kết nối hệ thống điện trước khi đăng ký
   

Ngoài ra, những khách hàng đồng thời là đơn vị phát điện như hệ thống đồng phát hoặc các mô hình cấp điện ngược sẽ không đủ điều kiện tham gia chương trình.

Malaysia đẩy mạnh phát triển điện mặt trời

Theo số liệu từ Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), tổng công suất điện mặt trời lắp đặt tại Malaysia đã đạt 2.306 MW vào cuối năm 2024.

Việc triển khai chương trình Solar ATAP được kỳ vọng sẽ:

• Thúc đẩy mạnh hơn việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà
   
• Tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong hệ thống điện
   
• Tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tham gia vào quá trình chuyển dịch năng lượng sạch